मम मदनमनङ्गं मन्मथं वर्धयन्ती
निशि च शयनके मम निद्रामाक्षिपन्ती ।
प्रसरसि भयभीता प्रस्खलन्ती स्खलन्ती
मम वशमनुयाता रावणस्येव कुन्ती ॥
मम मदनमनङ्गं मन्मथं वर्धयन्ती
निशि च शयनके मम निद्रामाक्षिपन्ती ।
प्रसरसि भयभीता प्रस्खलन्ती स्खलन्ती
मम वशमनुयाता रावणस्येव कुन्ती ॥
निशि च शयनके मम निद्रामाक्षिपन्ती ।
प्रसरसि भयभीता प्रस्खलन्ती स्खलन्ती
मम वशमनुयाता रावणस्येव कुन्ती ॥
अन्वयः
AI
(त्वम्) मम अनङ्गम् मन्मथम् मदनम् वर्धयन्ती, निशि च मम शयनके निद्राम् आक्षिपन्ती, भयभीता, प्रस्खलन्ती, स्खलन्ती, रावणस्य कुन्ती इव मम वशम् अनुयाता (असि) ।
Summary
AI
Increasing my bodiless passion and desire, and snatching away sleep from my bed at night, you move, terrified, stumbling and faltering, having come into my power just like Kuntī fell into the power of Rāvaṇa.
सारांश
AI
शकार वसंतसेना से कहता है कि तुम मेरी कामेच्छा को बढ़ाती हो और रातों की नींद उड़ाती हो। भयभीत होकर लड़खड़ाते हुए तुम मेरे वश में ऐसे आ रही हो जैसे कुन्ती रावण के वश में आई थी।
पदच्छेदः
AI
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| मदनम् | मदन (२.१) | desire |
| अनङ्गम् | अनङ्ग (२.१) | bodiless passion |
| मन्मथम् | मन्मथ (२.१) | love |
| वर्धयन्ती | वर्धयत् (√वृध्+णिच्+शतृ+ङीप्, १.१) | increasing |
| निशि | निशा (७.१) | at night |
| च | च | and |
| शयनके | शयनक (७.१) | in the bed |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| निद्राम् | निद्रा (२.१) | sleep |
| आक्षिपन्ती | आक्षिपत् (आ√क्षिप्+शतृ+ङीप्, १.१) | snatching away |
| प्रसरसि | प्रसरसि (प्र√सृ कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you move |
| भयभीता | भय–भीत (√भी+क्त+टाप्, १.१) | terrified |
| प्रस्खलन्ती | प्रस्खलत् (प्र√स्खल्+शतृ+ङीप्, १.१) | stumbling |
| स्खलन्ती | स्खलत् (√स्खल्+शतृ+ङीप्, १.१) | faltering |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| वशम् | वश (२.१) | power |
| अनुयाता | अनुयात (अनु√या+क्त+टाप्, १.१) | having come into |
| रावणस्य | रावण (६.१) | of Rāvaṇa |
| इव | इव | like |
| कुन्ती | कुन्ती (१.१) | Kuntī |
छन्दः
मालिनी [१५: ननमयय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| म | म | म | द | न | म | न | ङ्गं | म | न्म | थं | व | र्ध | य | न्ती |
| नि | शि | च | श | य | न | के | म | म | नि | द्रा | मा | क्षि | प | न्ती |
| प्र | स | र | सि | भ | य | भी | ता | प्र | स्ख | ल | न्ती | स्ख | ल | न्ती |
| म | म | व | श | म | नु | या | ता | रा | व | ण | स्ये | व | कु | न्ती |
| न | न | म | य | य | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.