अज्ञानं कारणं न स्याद् वियोगो यदि कारणम् ।
शोको दिनेषु गच्छत्सु वर्धताम् अपयाति किम् ॥

अन्वयः AI यदि वियोगः (दुःखस्य) कारणम् (स्यात्), (तर्हि) अज्ञानम् कारणम् न स्यात् । (तदा) दिनेषु गच्छत्सु शोकः वर्धताम्, किम् (सः) अपयाति ?
Summary AI If separation were the cause of grief, then ignorance would not be. In that case, as days pass, grief should increase; why then does it fade away?
सारांश AI यदि वियोग ही दुख का कारण होता, तो समय के साथ शोक बढ़ना चाहिए था। शोक का कम होना यह सिद्ध करता है कि अज्ञान ही दुख का मूल है।
पदच्छेदः AI
अज्ञानम्अ–ज्ञान (१.१) ignorance
कारणम्कारण (१.१) the cause
नन not
स्यात्स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) would be
वियोगःवियोग (वि√युज्+घञ्, १.१) separation
यदियदि if
कारणम्कारण (१.१) the cause
शोकःशोक (१.१) grief
दिनेषुदिन (७.३) as days
गच्छत्सुगच्छत् (√गम्+शतृ, ७.३) pass
वर्धताम्वर्धताम् (√वृध् कर्तरि लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) should increase
अपयातिअपयाति (अप√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) it goes away
किम्किम् why
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
अ ज्ञा नं का र णं न स्या
द्वि यो गो य दि का र णम्
शो को दि ने षु ग च्छ त्सु
व र्ध ता म प या ति किम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.