याम् एव रात्रिं प्रथमाम् उपैति
गर्भे निवासं नरवीर लोकः ।
ततः प्रभृत्य् अस्खलितप्रयाणः
स प्रत्यहं मृत्युसमीपम् एति ॥
याम् एव रात्रिं प्रथमाम् उपैति
गर्भे निवासं नरवीर लोकः ।
ततः प्रभृत्य् अस्खलितप्रयाणः
स प्रत्यहं मृत्युसमीपम् एति ॥
गर्भे निवासं नरवीर लोकः ।
ततः प्रभृत्य् अस्खलितप्रयाणः
स प्रत्यहं मृत्युसमीपम् एति ॥
अन्वयः
AI
नर-वीर ! लोकः याम् एव प्रथमाम् रात्रिम् गर्भे निवासम् उपैति, ततः प्रभृति सः अस्खलित-प्रयाणः (सन्) प्रत्यहम् मृत्यु-समीपम् एति ।
Summary
AI
O hero among men, from the very first night a person enters the womb, from then onwards, with an unfaltering journey, he approaches death every day.
सारांश
AI
मनुष्य गर्भवास के पहले दिन से ही बिना रुके निरंतर मृत्यु की ओर कदम बढ़ाता रहता है और प्रतिदिन उसके समीप पहुँचता जाता है।
पदच्छेदः
AI
| याम् | यद् (२.१) | which |
| एव | एव | very |
| रात्रिम् | रात्रि (२.१) | night |
| प्रथमाम् | प्रथम (२.१) | first |
| उपैति | उपैति (उप√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | approaches |
| गर्भे | गर्भ (७.१) | in the womb |
| निवासम् | निवास (नि√वस्+घञ्, २.१) | residence |
| नरवीर | नर–वीर (८.१) | O hero among men |
| लोकः | लोक (१.१) | a person |
| ततः | ततः | from then |
| प्रभृति | प्रभृति | onwards |
| अस्खलितप्रयाणः | अ–स्खलित–प्रयाण (१.१) | with an unfaltering journey |
| सः | तद् (१.१) | he |
| प्रत्यहम् | प्रति–अहन् | every day |
| मृत्युसमीपम् | मृत्यु–समीप (२.१) | near death |
| एति | एति (√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | goes |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| या | मे | व | रा | त्रिं | प्र | थ | मा | मु | पै | ति |
| ग | र्भे | नि | वा | सं | न | र | वी | र | लो | कः |
| त | तः | प्र | भृ | त्य | स्ख | लि | त | प्र | या | णः |
| स | प्र | त्य | हं | मृ | त्यु | स | मी | प | मे | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.