यावतः कुरुते जन्तुः सम्बन्धान्मनसः प्रियान् ।
तावन्तोस्य निखन्यन्ते हृदये शोकशङ्कवः ॥

अन्वयः AI जन्तुः यावतः मनसः प्रियान् सम्बन्धान् कुरुते, तावन्तः शोक-शङ्कवः अस्य हृदये निखन्यन्ते ।

Summary AI As many dear relationships as a living being forms in their mind, that many spikes of sorrow are driven into their heart.

सारांश AI मनुष्य जितने अधिक प्रिय सांसारिक संबंध बनाता है, उसके हृदय में उतने ही अधिक शोक के कांटे गाड़ दिए जाते हैं।

पदच्छेदः AI

यावतः	यावत् (२.३)	as many
कुरुते	कुरुते (√कृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	makes
जन्तुः	जन्तु (१.१)	a living being
सम्बन्धान्	सम्बन्ध (२.३)	relationships
मनसः	मनस् (६.१)	to the mind
प्रियान्	प्रिय (२.३)	dear
तावन्तः	तावत् (१.३)	that many
अस्य	इदम् (६.१)	his
निखन्यन्ते	निखन्यन्ते (नि√खन् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.)	are driven
हृदये	हृदय (७.१)	into the heart
शोकशङ्कवः	शोक–शङ्कु (१.३)	spikes of sorrow

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यावतः कुरुते जन्तुः सम्बन्धान्मनसः प्रियान् ।तावन्तोस्य निखन्यन्ते हृदये शोकशङ्कवः ॥