उत्पन्नाम् आपदं यस्तु समाधत्ते स बुद्धिमान् ।
वणिजो भार्यया जारः प्रत्यक्षे निह्नुतो यथा ॥

अन्वयः AI यः तु उत्पन्नाम् आपदम् समाधत्ते सः बुद्धिमान् (अस्ति) यथा वणिजः भार्यया प्रत्यक्षः जारः निह्नुतः (अस्ति) ।
Summary AI He who resolves a calamity that has already arisen is wise, just as the lover was concealed by the merchant’s wife even when caught in the act.
सारांश AI जो सामने आई विपत्ति का समाधान तुरंत कर ले वही बुद्धिमान है, जैसे व्यापारी की पत्नी ने सबके सामने अपने प्रेमी को चतुराई से छिपा लिया।
पदच्छेदः AI
उत्पन्नाम्उत्पन्न (उद्√पद्+क्त, २.१) arisen
आपदम्आपद् (२.१) calamity
यःयद् (१.१) he who
तुतु but
समाधत्तेसमाधत्ते (सम्+आ√धा कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) resolves
सःतद् (१.१) he
बुद्धिमान्बुद्धिमत् (√बुद्धि+मतुप्), १.१ is wise
वणिजःवणिज् (६.१) of the merchant
भार्ययाभार्या (३.१) by the wife
जारःजार (१.१) the lover
प्रत्यक्षेप्रत्यक्ष (७.१) when in plain sight
निह्नुतःनिह्नुत (नि√ह्नु+क्त, १.१) was concealed
यथायथा just as
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
उ त्प न्ना मा प दं य स्तु
स मा ध त्ते स बु द्धि मान्
व णि जो भा र्य या जा रः
प्र त्य क्षे नि ह्नु तो य था
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.