अन्वयः
AI
खलु सर्वाः प्रकृतयः स्वामि-मूलाः एव भवन्ति । स-मूलेषु वृक्षेषु अपि नृणाम् प्रयत्नः सफलः (भवति) ।
Summary
AI
Indeed, all subjects and elements of state are rooted in the master. Just as human effort is fruitful only when trees have their roots intact, stability depends on the leader.
सारांश
AI
राज्य की समस्त प्रकृतियाँ या अंग स्वामी पर ही निर्भर होते हैं। जैसे जड़ों वाले वृक्षों पर ही मनुष्यों का प्रयास सफल होता है, वैसे ही स्वामी के होने पर ही सब संभव है।
पदच्छेदः
AI
| स्वामिमूलाः | स्वामिन्–मूल (१.३) | are rooted in the master |
| भवन्ति | भवन्ति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | are |
| एव | एव | indeed |
| सर्वाः | सर्व (१.३) | all |
| प्रकृतयः | प्रकृति (१.३) | subjects |
| खलु | खलु | indeed |
| समूलेषु | स–मूल (७.३) | in those with roots |
| अपि | अपि | even |
| वृक्षेषु | वृक्ष (७.३) | in trees |
| प्रयत्नः | प्रयत्न (१.१) | effort |
| सफलः | स–फल (१.१) | is fruitful |
| नृणाम् | नृ (६.३) | of men |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्वा | मि | मू | ला | भ | व | न्त्ये | व |
| स | र्वाः | प्र | कृ | त | यः | ख | लु |
| स | मू | ले | ष्व | पि | वृ | क्षे | षु |
| प्र | य | त्नः | स | फ | लो | नृ | णाम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.