सुगुप्तिम् आधाय सुसंहतेन
बलेन वीरो विचरन्न् अरातिम् ।
सन्तापयेद् येन समं सुतप्तस्
तप्तेन सन्धानम् उपैति तप्तः ॥
सुगुप्तिम् आधाय सुसंहतेन
बलेन वीरो विचरन्न् अरातिम् ।
सन्तापयेद् येन समं सुतप्तस्
तप्तेन सन्धानम् उपैति तप्तः ॥
बलेन वीरो विचरन्न् अरातिम् ।
सन्तापयेद् येन समं सुतप्तस्
तप्तेन सन्धानम् उपैति तप्तः ॥
अन्वयः
AI
सुगुप्तिम् आधाय सुसंहतेन बलेन विचरन् वीरः अरातिम् सन्तापयेत्। येन (अरातिना) समं सुतप्तः (सः) तप्तेन (लोहेन) तप्तः (लोहः इव) सन्धानम् उपैति।
Summary
AI
Maintaining his defenses and moving with a united force, a hero should harass the enemy. Once the enemy is distressed, he will seek a settlement, just as hot iron joins with hot iron.
सारांश
AI
एक वीर को अपनी रक्षा करते हुए शत्रु को तब तक संतप्त करना चाहिए जब तक वह संधि हेतु विवश न हो, क्योंकि तप्त ही तप्त से जुड़ता है।
पदच्छेदः
AI
| सुगुप्तिम् | सु–गुप्ति (२.१) | good defenses |
| आधाय | आधाय (आ√धा+ल्यप्) | Maintaining |
| सुसंहतेन | सु–संहत (सम्√हन्+क्त, ३.१) | with a united |
| बलेन | बल (३.१) | force |
| वीरः | वीर (१.१) | a hero |
| विचरन् | विचरत् (वि√चर्+शतृ, १.१) | moving |
| अरातिम् | अराति (२.१) | the enemy |
| सन्तापयेत् | सन्तापयेत् (सम्√तप् +णिच् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should harass |
| येन | यद् (३.१) | with whom |
| समम् | समम् | with |
| सुतप्तः | सु–तप्त (√तप्+क्त, १.१) | well-distressed |
| तप्तेन | तप्त (√तप्+क्त, ३.१) | with hot (iron) |
| सन्धानम् | सन्धान (सम्√धा+ल्युट्, २.१) | a settlement |
| उपैति | उपैति (उप√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | seeks |
| तप्तः | तप्त (√तप्+क्त, १.१) | hot (iron) |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सु | गु | प्ति | मा | धा | य | सु | सं | ह | ते | न |
| ब | ले | न | वी | रो | वि | च | र | न्न | रा | तिम् |
| स | न्ता | प | ये | द्ये | न | स | मं | सु | त | प्त |
| स्त | प्ते | न | स | न्धा | न | मु | पै | ति | त | प्तः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.