सम्पत्तेश्च विपत्तेश्च दैवम् एव हि कारणम् ।
इति दैवपरो ध्यायन्न् आत्मना न विचेष्टते ॥

अन्वयः AI सम्पत्तेः च विपत्तेः च दैवम् एव हि कारणम् (अस्ति) इति ध्यायन् दैव-परः आत्मना न विचेष्टते।

Summary AI Believing that fate alone is the cause of prosperity and adversity, one who relies solely on destiny fails to exert any personal effort.

सारांश AI सफलता और असफलता का आधार केवल भाग्य को मानकर जो व्यक्ति हाथ पर हाथ धरे बैठा रहता है, वह पुरुषार्थहीन होकर नष्ट हो जाता है।

पदच्छेदः AI

सम्पत्तेः	सम्पत्ति (६.१)	of prosperity
च	च	and
विपत्तेः	विपत्ति (६.१)	of adversity
च	च	and
दैवम्	दैव (१.१)	fate
एव	एव	alone
हि	हि	indeed
कारणम्	कारण (१.१)	is the cause
इति	इति	thus
दैवपरः	दैव–पर (१.१)	one who relies solely on destiny
ध्यायन्	ध्यायत् (√ध्यै+शतृ, १.१)	believing
आत्मना	आत्मन् (३.१)	by himself
न	न	not
विचेष्टते	विचेष्टते (वि√चेष्ट् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	exerts

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सम्पत्तेश्च विपत्तेश्च दैवम् एव हि कारणम् ।इति दैवपरो ध्यायन्न् आत्मना न विचेष्टते ॥