विषमां हि दशां प्राप्य दैवं गर्हयते नरः ।
आत्मनः कर्मदोषांश्च नैव जानात्य् अपण्डितः ॥

अन्वयः AI हि विषमां दशाम् प्राप्य नरः दैवं गर्हयते । अपण्डितः आत्मनः कर्म-दोषान् च न एव जानाति ।

Summary AI Having encountered a difficult situation, a person blames fate. An ignorant person does not recognize the faults in their own actions.

सारांश AI विपत्ति आने पर मूर्ख व्यक्ति अपने कर्मों के दोष को न जानकर केवल भाग्य को ही कोसता रहता है।

पदच्छेदः AI

विषमाम्	विषम (२.१)	a difficult
हि	हि	indeed
दशाम्	दशा (२.१)	situation
प्राप्य	प्राप्य (प्र√आप्+ल्यप्)	having encountered
दैवम्	दैव (२.१)	fate
गर्हयते	गर्हयते (√गर्ह् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	blames
नरः	नर (१.१)	a person
आत्मनः	आत्मन् (६.१)	of his own
कर्मदोषान्	कर्मन्–दोष	faults in actions
च	च	and
न	न	not
एव	एव	even
जानाति	जानाति (√ज्ञा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	knows
अपण्डितः	अ–पण्डित	an ignorant person

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

विषमां हि दशां प्राप्य दैवं गर्हयते नरः ।आत्मनः कर्मदोषांश्च नैव जानात्य् अपण्डितः ॥