अभियुक्तो यदा पश्येन् न किञ्चिद् गतिम् आत्मनः ।
युध्यमानस्तदा प्राज्ञो म्रियते रिपुणा सह ॥

अन्वयः AI यदा अभियुक्तः आत्मनः किञ्चिद् गतिम् न पश्येत् तदा प्राज्ञः युध्यमानः (सन्) रिपुणा सह म्रियते ।

Summary AI When attacked and seeing no other recourse for himself, a wise person dies while fighting alongside his enemy.

सारांश AI जब बचने का कोई उपाय न दिखे, तब बुद्धिमान व्यक्ति को वीरतापूर्वक युद्ध करते हुए शत्रु के साथ ही प्राण त्याग देने चाहिए।

पदच्छेदः AI

अभियुक्तः	अभियुक्त (अभि√युज्+क्त, १.१)	one who is attacked
यदा	यदा	when
पश्येत्	पश्येत् (√दृश् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	sees
न	न	no
किञ्चिद्	किञ्चिद् (२.१)	any
गतिम्	गति (२.१)	recourse
आत्मनः	आत्मन् (६.१)	for himself
युध्यमानः	युध्यमान (√युध्+शानच्, १.१)	while fighting
तदा	तदा	then
प्राज्ञः	प्राज्ञ (१.१)	a wise person
म्रियते	म्रियते (√मृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	dies
रिपुणा	रिपु (३.१)	with the enemy
सह	सह	along

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

अभियुक्तो यदा पश्येन् न किञ्चिद् गतिम् आत्मनः ।युध्यमानस्तदा प्राज्ञो म्रियते रिपुणा सह ॥