वाताभ्रविभ्रमम् इदं वसुधाधिपत्यम्
आपातमात्रमधुरो विषयोपभोगः ।
प्राणास्तृणाग्रजलबिन्दुसमानलोला
धर्मः सखा परम् अहो परलोकयाने ॥
वाताभ्रविभ्रमम् इदं वसुधाधिपत्यम्
आपातमात्रमधुरो विषयोपभोगः ।
प्राणास्तृणाग्रजलबिन्दुसमानलोला
धर्मः सखा परम् अहो परलोकयाने ॥
आपातमात्रमधुरो विषयोपभोगः ।
प्राणास्तृणाग्रजलबिन्दुसमानलोला
धर्मः सखा परम् अहो परलोकयाने ॥
अन्वयः
AI
इदम् वसुधा-अधिपत्यम् वात-अभ्र-विभ्रमम्, विषय-उपभोगः आपाता-मात्र-मधुरः, प्राणाः तृण-अग्र-जल-बिन्दु-समान-लोलाः, अहो पर-लोक-याने धर्मः परम् सखा ।
Summary
AI
Sovereignty is as fleeting as wind-blown clouds; sense enjoyment is sweet only briefly; life is as unstable as a water droplet on grass. *Dharma* is the only friend in the afterlife.
सारांश
AI
राजसत्ता बादलों की तरह अस्थिर है, भोग केवल आरंभ में सुखद हैं और प्राण ओस की बूंद जैसे चंचल हैं; परलोक में केवल धर्म ही साथ जाता है।
पदच्छेदः
AI
| वात-अभ्र-विभ्रमम् | वात–अभ्र–विभ्रम (१.१) | as fleeting as a wind-blown cloud |
| इदम् | इदम् (१.१) | this |
| वसुधा-अधिपत्यम् | वसुधा–आधिपत्य (१.१) | sovereignty over the earth |
| आपात-मात्र-मधुरः | आपात–मात्र–मधुर (१.१) | sweet only for a moment |
| विषय-उपभोगः | विषय–उपभोग (१.१) | enjoyment of sense objects |
| प्राणाः | प्राण (१.३) | life breaths |
| तृण-अग्र-जल-बिन्दु-समान-लोलाः | तृण–अग्र–जल–बिन्दु–समान–लोल (१.३) | as unstable as a water droplet on the tip of a blade of grass |
| धर्मः | धर्म (१.१) | Dharma |
| सखा | सखि (१.१) | is the friend |
| परम् | पर | only |
| अहो | अहो | oh |
| पर-लोक-याने | पर–लोक–यान (७.१) | in the journey to the next world |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वा | ता | भ्र | वि | भ्र | म | मि | दं | व | सु | धा | धि | प | त्य |
| मा | पा | त | मा | त्र | म | धु | रो | वि | ष | यो | प | भो | गः |
| प्रा | णा | स्तृ | णा | ग्र | ज | ल | बि | न्दु | स | मा | न | लो | ला |
| ध | र्मः | स | खा | प | र | म | हो | प | र | लो | क | या | ने |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.