अन्वयः
AI
कृत-कृत्यस्य भृत्यस्य कृतं न एव प्रणाशयेत् । फलेन मनसा वाचा दृष्ट्या च एनं प्रहर्षयेत् ।
Summary
AI
One should never disregard the service of a servant who has accomplished his task. He should be delighted with rewards, thoughts, speech, and a favorable gaze.
सारांश
AI
सफल सेवक के कार्य की उपेक्षा नहीं करनी चाहिए; उसे पुरस्कार, मन, मधुर वाणी और स्नेहपूर्ण दृष्टि से प्रसन्न रखना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| कृतकृत्यस्य | कृत (√कृ+क्त)–कृत्य (√कृ+क्यप्) | of one who has accomplished his task |
| भृत्यस्य | भृत्य (√भृ+क्यप्, ६.१) | of a servant |
| कृतम् | कृत (√कृ+क्त, २.१) | the deed |
| न | न | not |
| एव | एव | ever |
| प्रणाशयेत् | प्रणाशयेत् (प्र√नश् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should one disregard |
| फलेन | फल (३.१) | with reward |
| मनसा | मनस् (३.१) | with thought |
| वाचा | वाच् (३.१) | with speech |
| दृष्ट्या | दृष्टि (३.१) | with a gaze |
| च | च | and |
| एनम् | इदम् (२.१) | him |
| प्रहर्षयेत् | प्रहर्षयेत् (प्र√हृष् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | one should delight |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| कृ | त | कृ | त्य | स्य | भृ | त्य | स्य |
| कृ | तं | नै | व | प्र | णा | श | येत् |
| फ | ले | न | म | न | सा | वा | चा |
| दृ | ष्ट्या | चै | नं | प्र | ह | र्ष | येत् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.