मयास्योपकृतं पूर्वं ममाप्य् एष करिष्यति ।
इति यः क्रियते सन्धिः प्रतीकारः स उच्यते ॥

अन्वयः AI मया अस्य पूर्वम् उपकृतम्, एषः अपि मम (उपकारं) करिष्यति, इति यः सन्धिः क्रियेत, सः प्रतीकारः उच्यते ।
Summary AI A treaty made with the thought, "I have helped him in the past, and he will likewise help me," is called *Pratīkāra*.
सारांश AI 'इसने पूर्व में मेरा उपकार किया था, अतः यह मेरा भी उपकार करेगा'—इस विचार से की गई संधि 'प्रतीकार' कहलाती है।
पदच्छेदः AI
मयाअस्मद् (३.१) by me
अस्यइदम् (६.१) his
उपकृतम्उपकृत (उप√कृ+क्त, १.१) was helped
पूर्वम्पूर्व before
ममअस्मद् (६.१) my (help)
अपिअपि also
एषःएतद् (१.१) he
करिष्यतिकरिष्यति (√कृ कर्तरि लृट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) will do
इतिइति thus
यःयद् (१.१) which
क्रियतेक्रियते (√कृ भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is made
सन्धिःसन्धि (१.१) treaty
प्रतीकारःप्रतीकार (१.१) Pratikara
सःतद् (१.१) that
उच्यतेउच्यते (√वच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is called
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
म या स्यो प कृ तं पू र्वं
म मा प्ये ष क रि ष्य ति
इ ति यः क्रि य ते स न्धिः
प्र ती का रः स उ च्य ते
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.