अन्वयः
AI
यदि अपि साध्य-साधने चत्वारः उपायाः निर्दिष्टाः (सन्ति), (तथापि) तेषाम् सङ्ख्या-मात्रम् फलम् । सिद्धिः साम्नि व्यवस्थिता (अस्ति) ।
Summary
AI
Even though four means (Sāma, Dāna, Bheda, and Daṇḍa) are prescribed for achieving an end, the others are merely nominal in their result; success is firmly established in conciliation (Sāma).
सारांश
AI
यद्यपि सिद्धि प्राप्त करने के चार उपाय बताए गए हैं, किंतु उनकी सफलता का मुख्य आधार 'साम' (शांतिपूर्ण समझौता) की नीति में ही स्थित है।
पदच्छेदः
AI
| यदि | यदि | if |
| अपि | अपि | even |
| उपायाः | उपाय (१.३) | means |
| चत्वारः | चतुर् (१.३) | four |
| निर्दिष्टाः | निर्दिष्ट (निर्√दिश्+क्त, १.३) | are prescribed |
| साध्यसाधने | साध्य (√साध्+ण्यत्)–साधन (√साध्+ल्युट्, ७.१) | in achieving an end |
| सङ्ख्यामात्रम् | सङ्ख्या–मात्र (१.१) | mere number |
| फलम् | फल (१.१) | result |
| तेषाम् | तद् (६.३) | their |
| सिद्धिः | सिद्धि (१.१) | success |
| साम्नि | सामन् (७.१) | in conciliation |
| व्यवस्थिता | व्यवस्थित (वि+अव√स्था+क्त, १.१) | is established |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | द्य | प्यु | पा | या | श्च | त्वा | रो |
| नि | र्दि | ष्टाः | स | ध्य | सा | ध | ने |
| स | ङ्ख्या | मा | त्रं | फ | लं | ते | षां |
| सि | द्धिः | सा | म्नि | व्य | व | स्थि | ता |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.