अन्वयः
AI
राजा पर-देश-अपहरणात् स्व-राज्यम् वासयेत् । अथवा दान-मानाभ्याम् (वासयेत्) । हि वासितम् तत् धन-दम् (भवति) ।
Summary
AI
A king should populate his kingdom by bringing people from foreign territories or through gifts and honors. Indeed, a well-populated land is a source of wealth.
सारांश
AI
राजा को दूसरे देशों के लोगों को लाकर या दान-सम्मान देकर अपने राज्य को बसाना चाहिए, क्योंकि बसा हुआ देश ही धन प्रदान करता है।
पदच्छेदः
AI
| स्व-राज्यम् | स्व–राज्य (२.१) | his own kingdom |
| वासयेत् | वासयेत् (√वस् +णिच् कर्तरि लिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should populate |
| राजा | राजन् (१.१) | a king |
| पर-देश-अपहरणात् | पर–देश–अपहरण (अप√हृ+ल्युट्, ५.१) | by bringing people from foreign territories |
| अथवा | अथवा | or |
| दान-मानाभ्याम् | दान–मान (३.२) | through gifts and honors |
| वासितम् | वासित (√वस्+णिच्+क्त, १.१) | populated |
| धन-दम् | धन–द (√दा+क), १.१ | a source of wealth |
| हि | हि | indeed |
| तत् | तद् (१.१) | that land |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्व | रा | ज्यं | वा | स | ये | द्रा | जा |
| प | र | दे | शा | प | ह | र | णात् |
| अ | थ | वा | दा | न | मा | ना | भ्यां |
| वा | सि | तं | ध | न | दं | हि | तत् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.