अन्वयः
AI
(बुधाः) स्वभाव-शूरम् अस्त्र-ज्ञम् अविरक्तम् जित-श्रमम् प्रसिद्ध-क्षत्रिय-प्रायम् बलम् श्रेष्ठतमम् विदुः ।
Summary
AI
An army is considered best when it is naturally brave, skilled in weapons, loyal, capable of enduring fatigue, and composed mostly of renowned *kṣatriyas*.
सारांश
AI
स्वभाव से वीर, शस्त्र-विद्या में निपुण, स्वामीभक्त, परिश्रमी और श्रेष्ठ कुल के सैनिकों से युक्त सेना ही सर्वोत्तम मानी जाती है।
पदच्छेदः
AI
| स्वभाव-शूरम् | स्वभाव–शूर (२.१) | naturally brave |
| अस्त्र-ज्ञम् | अस्त्र–ज्ञ (√ज्ञा+क, २.१) | skilled in weapons |
| अविरक्तम् | अ–विरक्त (वि√रञ्ज्+क्त, २.१) | loyal |
| जित-श्रमम् | जित (√जि+क्त)–श्रम (२.१) | capable of enduring fatigue |
| प्रसिद्ध-क्षत्रिय-प्रायम् | प्रसिद्ध (प्र√सिध्+क्त)–क्षत्रिय–प्राय (२.१) | composed mostly of renowned kṣatriyas |
| बलम् | बल (२.१) | an army |
| श्रेष्ठतमम् | श्रेष्ठतम (२.१) | best |
| विदुः | विदुः (√विद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | they consider |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्व | भा | व | शू | र | म | स्त्र | ज्ञ |
| म | वि | र | क्तं | जि | त | श्र | मम् |
| प्र | सि | द्ध | क्ष | त्रि | य | प्रा | यं |
| ब | लं | श्रे | ष्ठ | त | मं | वि | दुः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.