अन्वयः
AI
भूपते न नरस्य नरः दासः (भवति) तु अर्थस्य दासः (भवति)। गौरवं लाघवं वा अपि धन-अधन-निबन्धनम् (भवति)।
Summary
AI
O King, a man is not a slave to another man, but a slave to wealth. Greatness or insignificance is truly dependent on the possession or lack of riches.
सारांश
AI
कोई मनुष्य दूसरे का दास नहीं होता, बल्कि वह धन का दास होता है। मान और अपमान केवल धन के होने या न होने पर निर्भर है।
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| नरस्य | नर (६.१) | to a man |
| नरः | नर (१.१) | a man |
| दासः | दास (१.१) | is a slave |
| दासः | दास (१.१) | a slave |
| तु | तु | but |
| अर्थस्य | अर्थ (६.१) | to wealth |
| भूपते | भूपति (८.१) | O King |
| गौरवम् | गौरव (१.१) | Greatness |
| लाघवम् | लाघव (१.१) | insignificance |
| वा | वा | or |
| अपि | अपि | truly |
| धनाधननिबन्धनम् | धन–अधन–निबन्धन (१.१) | is dependent on the possession or lack of riches |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | न | र | स्य | न | रो | दा | सो |
| दा | स | स्त्व | र्थ | स्य | भू | प | ते |
| गौ | र | वं | ला | घ | वं | वा | पि |
| ध | ना | ध | न | नि | ब | न्ध | नम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.