अन्वयः
AI
शैलेषु दुर्ग-मार्गेषु (च) नृप-रक्षणं विधेयम्। स्व-योधैः रक्षितस्य अपि (नृपस्य) योग-निद्रया शयनं (विधेयम्)।
Summary
AI
Protection of the king must be ensured in mountains and difficult passes. Even when guarded by his own soldiers, he should sleep with *yoga-nidrā* (watchful sleep).
सारांश
AI
पर्वतों और दुर्गम मार्गों पर राजा की विशेष सुरक्षा करनी चाहिए। योद्धाओं द्वारा रक्षित होने पर भी राजा को स्वयं अत्यंत सजग रहना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| शैलेषु | शैल (७.३) | in mountains |
| दुर्गमार्गेषु | दुर्ग–मार्ग (७.३) | and difficult passes |
| विधेयम् | विधेय (वि√धा+यत्, १.१) | must be ensured |
| नृपरक्षणम् | नृप–रक्षण (१.१) | Protection of the king |
| स्वयोधैः | स्व–योध (३.३) | by his own soldiers |
| रक्षितस्य | रक्षित (√रक्ष्+क्त, ६.१) | of him who is guarded |
| अपि | अपि | Even when |
| शयनम् | शयन (√शी+ल्युट्, १.१) | sleep |
| योगनिद्रया | योग–निद्रा (३.१) | with watchful sleep |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| शै | ले | षु | दु | र्ग | मा | र्गे | षु |
| वि | धे | यं | नृ | प | र | क्ष | णम् |
| स्व | यो | धै | र | क्षि | त | स्या | पि |
| श | य | नं | यो | ग | नि | द्र | या |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.