अन्वयः
AI
दूत-उक्तैः कः तु स्व-अपकर्षं पर-उत्कर्षं मन्यते। दूतः हि सदा एव अवध्य-भावेन सर्वं जल्पति।
Summary
AI
Who considers their own inferiority or another's superiority based on a messenger's words? A messenger says everything freely, protected by the status of being immune from execution.
सारांश
AI
दूत के शब्दों से कौन मान-अपमान का विचार करता है? वह तो अवध्य होने के कारण निर्भय होकर सब कुछ कह देता है।
पदच्छेदः
AI
| स्वापकर्षम् | स्व–अपकर्ष (२.१) | their own inferiority |
| परोत्कर्षम् | पर–उत्कर्ष (२.१) | another's superiority |
| दूतोक्तैः | दूत–उक्त (√वच्+क्त, ३.३) | by a messenger's words |
| मन्यते | मन्यते (√मन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | considers |
| तु | तु | but |
| कः | किम् (१.१) | who |
| सदा | सदा | always |
| एव | एव | indeed |
| अवध्यभावेन | अ–वध्य (√वध्+ण्यत्)–भाव (३.१) | by the status of being immune from execution |
| दूतः | दूत (१.१) | a messenger |
| सर्वम् | सर्व (२.१) | everything |
| हि | हि | for |
| जल्पति | जल्पति (√जल्प् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | says |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्वा | प | क | र्षं | प | रो | त्क | र्षं |
| दू | तो | क्तै | र्म | न्य | ते | तु | कः |
| स | दै | वा | व | ध्य | भा | वे | न |
| दू | तः | स | र्वं | हि | ज | ल्प | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.