दूतो म्लेच्छोप्यवध्यः स्याद् राजा दूतमुखो यतः ।
उद्यतेष्व् अपि शस्त्रेषु दूतो वदति नान्यथा ॥

अन्वयः AI दूतः म्लेच्छः अपि अवध्यः स्यात् यतः राजा दूत-मुखः (भवति)। शस्त्रेषु उद्यतेषु अपि दूतः अन्यथा न वदति।

Summary AI A messenger must not be killed, even if he is an outcast, for a king speaks through his messenger. Even when weapons are raised, a messenger does not speak otherwise than his instructions.

सारांश AI दूत अवध्य होता है क्योंकि वह राजा का मुख है। शस्त्र उठने पर भी वह अपने स्वामी का ही संदेश कहता है, अन्यथा नहीं।

पदच्छेदः AI

दूतः	दूत (१.१)	A messenger
म्लेच्छः	म्लेच्छ (१.१)	an outcast
अपि	अपि	even if
अवध्यः	अ–वध्य (√वध्+ण्यत्), १.१	not to be killed
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	must be
राजा	राजन् (१.१)	a king
दूतमुखः	दूत–मुख (१.१)	speaks through his messenger
यतः	यतः	for
उद्यतेषु	उद्यत (उद्√यम्+क्त), ७.३	when raised
अपि	अपि	even
शस्त्रेषु	शस्त्र (७.३)	weapons
दूतः	दूत (१.१)	a messenger
वदति	वदति (√वद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	speaks
न	न	not
अन्यथा	अन्यथा	otherwise

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
दू	तो	म्ले	च्छो	प्य	व	ध्यः	स्या
द्रा	जा	दू	त	मु	खो	य	तः
उ	द्य	ते	ष्व	पि	श	स्त्रे	षु
दू	तो	व	द	ति	ना	न्य	था

दूतो म्लेच्छोप्यवध्यः स्याद् राजा दूतमुखो यतः ।
उद्यतेष्व् अपि शस्त्रेषु दूतो वदति नान्यथा ॥

Other texts to read

चम्पूरामायणम् भोजः

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect

दूतो म्लेच्छोप्यवध्यः स्याद् राजा दूतमुखो यतः ।उद्यतेष्व् अपि शस्त्रेषु दूतो वदति नान्यथा ॥

Other texts to read

चम्पूरामायणम् भोजः

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect

दूतो म्लेच्छोप्यवध्यः स्याद् राजा दूतमुखो यतः ।
उद्यतेष्व् अपि शस्त्रेषु दूतो वदति नान्यथा ॥