अन्वयः
AI
चाणक्यः तीक्ष्ण-दूत-प्रयोगतः नन्दं जघान। (तस्मात्) वीर-समन्वितः (राजा) तत् दूर-अन्तरितं दूतं पश्येत्।
Summary
AI
Cāṇakya destroyed Nanda through the employment of a sharp messenger. Therefore, a king accompanied by brave men should observe a messenger from a distance.
सारांश
AI
चाणक्य ने दूतों के प्रयोग से नंद को मारा था। अतः वीर राजा को दूर से आने वाले दूतों पर पैनी दृष्टि रखनी चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| नन्दम् | नन्द (२.१) | Nanda |
| जघान | जघान (√हन् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | destroyed |
| चाणक्यः | चाणक्य (१.१) | Cāṇakya |
| तीक्ष्णदूतप्रयोगतः | तीक्ष्ण–दूत–प्रयोग (प्र√युज्+घञ्)–तसिल् (+तसिल्) | through the employment of a sharp messenger |
| तत् | तद् | therefore |
| दूरान्तरितम् | दूर–अन्तरित (√अन्तर्+इतच्), २.१ | kept at a distance |
| दूतम् | दूत (२.१) | a messenger |
| पश्येत् | पश्येत् (√दृश् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should observe |
| वीरसमन्वितः | वीर–समन्वित (सम्+अनु√इ+क्त, १.१) | accompanied by brave men |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | न्दं | ज | घा | न | चा | ण | क्य |
| स्ती | क्ष्ण | दू | त | प्र | यो | ग | तः |
| त | द्दू | रा | न्त | रि | तं | दू | तं |
| प | श्ये | द्वी | र | स | म | न्वि | तः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.