छिद्रं मर्म च वीर्यं च सर्वं वेत्ति निजो रिपुः ।
दहत्य् अन्तर्गतश्चैव शुष्कं वृक्षम् इवानलः ॥

अन्वयः AI निजः रिपुः छिद्रं मर्म च वीर्यं च सर्वं वेत्ति। (सः) अन्तर्गतः अनलः शुष्कं वृक्षम् इव (रिपुः) दहति एव च।
Summary AI An internal enemy knows all one's weaknesses, secrets, and strengths. Like fire residing within a dry tree, he consumes it entirely from the inside.
सारांश AI अपना शत्रु छिद्र, मर्म और बल सब जानता है। वह सूखे वृक्ष में लगी आग की तरह राजा को भीतर से ही जलाकर नष्ट कर देता है।
पदच्छेदः AI
छिद्रम्छिद्र (२.१) weakness
मर्ममर्मन् (२.१) secret
चच and
वीर्यम्वीर्य (२.१) strength
चच and
सर्वम्सर्व (२.१) all
वेत्तिवेत्ति (√विद् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) knows
निजःनिज (१.१) one's own/internal
रिपुःरिपु (१.१) enemy
दहतिदहति (√दह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) burns
अन्तर्गतःअन्तर्–गत (√गम्+क्त, १.१) residing within
चच and
एवएव indeed
शुष्कम्शुष्क (√शुष्+क), २.१ dry
वृक्षम्वृक्ष (२.१) tree
इवइव like
अनलःअनल (१.१) fire
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
छि द्रं म र्म च वी र्यं च
स र्वं वे त्ति नि जो रि पुः
द ह त्य न्त र्ग त श्चै व
शु ष्कं वृ क्ष मि वा न लः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.