धान्यानां सङ्ग्रहो राजन्न् उत्तमः सर्वसङ्ग्रहात् ।
निक्षिप्तं हि मुखे रत्नं न कुर्यात् प्राणधारणम् ॥

अन्वयः AI राजन्, सर्व-सङ्ग्रहात् धान्यानाम् सङ्ग्रहः उत्तमः (अस्ति), हि मुखे निक्षिप्तं रत्नं प्राण-धारणं न कुर्यात् ।

Summary AI O *Rājan*, the collection of grain is the best of all collections; for a jewel placed in the mouth cannot sustain life.

सारांश AI हे राजन्, सभी वस्तुओं के संग्रह में अन्न का संग्रह सर्वश्रेष्ठ है, क्योंकि मुख में रखा हुआ रत्न प्राणों की रक्षा नहीं कर सकता।

पदच्छेदः AI

धान्यानाम्	धान्य (६.३)	of grains
सङ्ग्रहः	सङ्ग्रह (१.१)	the collection
राजन्	राजन् (८.१)	O King
उत्तमः	उत्तम (१.१)	is the best
सर्वसङ्ग्रहात्	सर्व–सङ्ग्रह (५.१)	of all collections
निक्षिप्तम्	निक्षिप्त (नि√क्षिप्+क्त, १.१)	placed
हि	हि	for
मुखे	मुख (७.१)	in the mouth
रत्नम्	रत्न (१.१)	a jewel
न	न	not
कुर्यात्	कुर्यात् (√कृ कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	would do
प्राणधारणम्	प्राण–धारण (२.१)	the sustaining of life

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

धान्यानां सङ्ग्रहो राजन्न् उत्तमः सर्वसङ्ग्रहात् ।निक्षिप्तं हि मुखे रत्नं न कुर्यात् प्राणधारणम् ॥