अन्वयः
AI
यः कालम् अप्राप्य उपकर्तरि वर्तते सः मूर्खः (अस्ति), बलवता सार्धं कलिः कीट-पक्ष-उद्गमः यथा (भवति) ।
Summary
AI
He is a fool who acts against his benefactor without waiting for the right time; a conflict with the powerful is like the sprouting of wings on an insect, leading to its end.
सारांश
AI
जो व्यक्ति समय आने से पूर्व ही शक्तिशाली शत्रु से शत्रुता करता है, वह मूर्ख है। बलवान से विवाद करना पतंगे के पंख निकलने के समान है, जो उसके नाश का कारण है।
पदच्छेदः
AI
| सः | तद् (१.१) | he |
| मूर्खः | मूर्ख (१.१) | is a fool |
| कालम् | काल (२.१) | the right time |
| अप्राप्य | अप्राप्य (प्र√आप्+ल्यप्) | not having reached |
| यः | यद् (१.१) | who |
| उपकर्तरि | उपकर्तृ (७.१) | against a benefactor |
| वर्तते | वर्तते (√वृत् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | acts |
| कलिः | कलि (१.१) | a conflict |
| बलवता | बलवत् (३.१) | with a powerful one |
| सार्धम् | सार्धम् | with |
| कीटपक्षोद्गमः | कीट–पक्ष–उद्गम (१.१) | the sprouting of wings on an insect |
| यथा | यथा | like |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | मू | र्खः | का | ल | म | प्रा | प्य |
| यो | प | क | र्त | रि | व | र्त | ते |
| क | लि | र्ब | ल | व | ता | सा | र्धं |
| की | ट | प | क्षो | द्ग | मो | य | था |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.