अन्वयः
AI
स्व-पर-राष्ट्राणाम् कार्य-अकार्य-अवलोकने मही-भर्तुः चारः चक्षुः भवेत्, यस्य (सः) न अस्ति सः अन्धः एव ॥
Summary
AI
In observing what should or should not be done in one's own and enemy kingdoms, a spy is the eye of a king. He who does not have one is truly blind.
सारांश
AI
अपने और पराये राज्यों के कार्यों को देखने के लिए गुप्तचर ही राजा के नेत्र होते हैं; इनके बिना राजा अंधा होता है।
पदच्छेदः
AI
| भवेत् | भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is |
| स्वपरराष्ट्राणां | स्व–पर–राष्ट्र (६.३) | of one's own and enemy kingdoms |
| कार्याकार्यावलोकने | कार्य–अकार्य–अवलोकन (७.१) | In observing what should or should not be done |
| चारः | चार (१.१) | a spy |
| चक्षुः | चक्षुस् (१.१) | the eye |
| महीभर्तुः | मही–भर्तृ (६.१) | of a king |
| यस्य | यद् (६.१) | whose |
| न | न | not |
| अस्ति | अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | has |
| अन्धः | अन्ध (१.१) | blind |
| एव | एव | truly |
| सः | तद् (१.१) | he |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भ | वे | त्स्व | प | र | रा | ष्ट्रा | णां |
| का | र्या | का | र्या | व | लो | क | ने |
| चा | र | श्च | क्षु | र्म | ही | भ | र्तु |
| र्य | स्य | ना | स्त्य | न्ध | ए | व | सः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.