अन्वयः
AI
धीराः वर्ण-आकार-प्रतिध्वानैः नेत्र-वक्त्र-विकारतः अपि मनः ऊहन्ति, तस्मात् रहसि मन्त्रयेत् ॥
Summary
AI
Wise people infer the thoughts of others from their complexion, appearance, voice, and changes in the eyes or face; therefore, one should deliberate in secret.
सारांश
AI
बुद्धिमान लोग मुख और नेत्रों के हाव-भाव से मन की बात जान लेते हैं, इसलिए महत्वपूर्ण मंत्रणा गुप्त स्थान पर ही करनी चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| वर्णाकारप्रतिध्वानैः | वर्ण–आकार–प्रतिध्वान (३.३) | from complexion, appearance, and voice |
| नेत्रवक्त्रविकारतः | नेत्र–वक्त्र–विकार (+तसिल्, ५.१) | from changes in the eyes or face |
| अपि | अपि | also |
| ऊहन्ति | ऊहन्ति (√ऊह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | infer |
| मनः | मनस् (२.१) | the thoughts |
| धीराः | धीर (१.३) | Wise people |
| तस्मात् | तद् (५.१) | therefore |
| रहसि | रहस् (७.१) | in secret |
| मन्त्रयेत् | मन्त्रयेत् (√मन्त्र् कर्तरि विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | one should deliberate |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| व | र्णा | का | र | प्र | ति | ध्वा | नै |
| र्ने | त्र | व | क्त्र | वि | का | र | तः |
| अ | प्यू | ह | न्ति | म | नो | धी | रा |
| स्त | स्मा | द्र | ह | सि | म | न्त्र | येत् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.