यतः नगरस्थो वनस्थो वा पापो वा यदि वा शुचिः ।
यस्मै दद्यात् पिता त्व् एनां भ्राता वानुमते पितुः ।
तं शुश्रूषेत जीवन्तं संस्थितं च न लङ्घयेत् ॥
यतः नगरस्थो वनस्थो वा पापो वा यदि वा शुचिः ।
यस्मै दद्यात् पिता त्व् एनां भ्राता वानुमते पितुः ।
तं शुश्रूषेत जीवन्तं संस्थितं च न लङ्घयेत् ॥
यस्मै दद्यात् पिता त्व् एनां भ्राता वानुमते पितुः ।
तं शुश्रूषेत जीवन्तं संस्थितं च न लङ्घयेत् ॥
अन्वयः
AI
यतः नगर-स्थः वा वन-स्थः वा पापः वा यदि वा शुचिः, पिता तु यस्मै एनां दद्यात्, वा पितुः अनुमते भ्राता (दद्यात्), तं जीवन्तं शुश्रूषेत, संस्थितं च न लङ्घयेत् ॥
Summary
AI
Whether he lives in a city or a forest, is wicked or pure, a woman should serve him to whom her father or her brother has given her while he is alive, and should not overstep his memory when he is deceased.
सारांश
AI
पिता या भाई द्वारा जिसे कन्या सौंपी जाए, उसे पति के जीवित रहते उसकी सेवा करनी चाहिए और मृत्यु के बाद भी मर्यादा नहीं तोड़नी चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| यतः | यतः | Because |
| नगरस्थः | नगर–स्थ (√स्था+क), १.१ | city-dweller |
| वनस्थः | वन–स्थ (√स्था+क), १.१ | forest-dweller |
| वा | वा | or |
| पापः | पाप (१.१) | wicked |
| वा | वा | or |
| यदि | यदि | if |
| वा | वा | or |
| शुचिः | शुचि (१.१) | pure |
| यस्मै | यद् (४.१) | to whom |
| दद्यात् | दद्यात् (√दा कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | gives |
| पिता | पितृ (१.१) | father |
| तु | तु | indeed |
| एनां | एतद् (२.१) | her |
| भ्राता | भ्रातृ (१.१) | brother |
| वा | वा | or |
| अनुमते | अनुमत (अनु√मन्+क्त, ७.१) | with the consent |
| पितुः | पितृ (६.१) | of the father |
| तं | तद् (२.१) | him |
| शुश्रूषेत | शुश्रूषेत (√श्रु +सन् कर्तरि विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | she should serve |
| जीवन्तं | जीवत् (√जीव्+शतृ, २.१) | while he is alive |
| संस्थितं | संस्थित (सम्√स्था+क्त, २.१) | when he is deceased |
| च | च | and |
| न | न | not |
| लङ्घयेत् | लङ्घयेत् (√लङ्घ् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should overstep |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.