यदि न स्यान् नरपतिः सम्यङ्नेता ततः प्रजा ।
अकर्णधारा जलधौ विप्लवेतेह नौरिव ॥

अन्वयः AI यदि इह सम्यक्-नेता नर-पतिः न स्यात्, ततः प्रजा जलधौ अकर्ण-धारा नौः इव विप्लवेत ।

Summary AI If there is no king who is a proper leader, then the subjects in this world perish like a ship without a helmsman in the ocean.

सारांश AI यदि प्रजा का कोई योग्य नेता या राजा न हो, तो वह प्रजा समुद्र में बिना मल्लाह की नाव की तरह डूब जाती है।

पदच्छेदः AI

यदि	यदि	if
न	न	not
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	there would be
नरपतिः	नर–पति (१.१)	a king
सम्यक्	सम्यञ्च्	a proper
नेता	नेतृ (१.१)	leader
ततः	ततः	then
प्रजा	प्रजा (१.१)	the subjects
अकर्णधारा	अ–कर्णधार (१.१)	without a helmsman
जलधौ	जलधि (७.१)	in the ocean
विप्लवेत	विप्लवेत (वि√प्लु कर्तरि विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	would perish
इह	इह	in this world
नौः	नौ (१.१)	a ship
इव	इव	like

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यदि न स्यान् नरपतिः सम्यङ्नेता ततः प्रजा ।अकर्णधारा जलधौ विप्लवेतेह नौरिव ॥