अन्वयः
AI
(नृपः) अधीत-व्यवहार-अर्थं मौलं ख्यातं विपश्चितम् अर्थस्य उत्पादकं च एव (च) मन्त्रिणं विदध्यात् ।
Summary
AI
A king should appoint a minister who has studied law and business, is of hereditary descent, renowned, wise, and capable of generating wealth.
सारांश
AI
राजा को व्यवहार शास्त्र के ज्ञाता, खानदानी, प्रसिद्ध, विद्वान और धन-सम्पदा बढ़ाने वाले व्यक्ति को ही मंत्री नियुक्त करना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| अधीतव्यवहारार्थम् | अधीत (अधि√इ+क्त)–व्यवहार–अर्थ (२.१) | who has studied law and business |
| मौलम् | मौल (२.१) | of hereditary descent |
| ख्यातम् | ख्यात (√ख्या+क्त, २.१) | renowned |
| विपश्चितम् | विपश्चित् (२.१) | wise |
| अर्थस्य | अर्थ (६.१) | of wealth |
| उत्पादकम् | उत्पादक (२.१) | a generator |
| च | च | and |
| एव | एव | also |
| विदध्यात् | विदध्यात् (वि√धा कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should appoint |
| मन्त्रिणम् | मन्त्रिन् (२.१) | a minister |
| नृपः | नृप (१.१) | a king |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | धी | त | व्य | व | हा | रा | र्थं |
| मौ | लं | ख्या | तं | वि | प | श्चि | तम् |
| अ | र्थ | स्यो | त्पा | द | कं | चै | व |
| वि | द | ध्या | न्म | न्त्रि | णं | नृ | पः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.