विष्णुशर्माब्रवीत्परम् अप्य् एवम् अस्तु
विग्रहः करितुरङ्गपत्तिभिर् नो कदापि भवतान्महीभुज्-
आम् नीतिमन्त्रपवनैः समाहत्-
आः संश्रयन्तु गिरिगह्वरं द्विष्-
अः
विष्णुशर्माब्रवीत्परम् अप्य् एवम् अस्तु
विग्रहः करितुरङ्गपत्तिभिर् नो कदापि भवतान्महीभुज्-
आम् नीतिमन्त्रपवनैः समाहत्-
आः संश्रयन्तु गिरिगह्वरं द्विष्-
अः
विग्रहः करितुरङ्गपत्तिभिर् नो कदापि भवतान्महीभुज्-
आम् नीतिमन्त्रपवनैः समाहत्-
आः संश्रयन्तु गिरिगह्वरं द्विष्-
अः
अन्वयः
AI
विष्णुशर्मा अब्रवीत् — परम् अपि एवम् अस्तु। महीभुजाम् कदापि करि-तुरङ्ग-पत्तिभिः विग्रहः नो भवतात्। नीति-मन्त्र-पवनैः समाहताः द्विषः गिरि-गह्वरम् संश्रयन्तु।
Summary
AI
Viṣṇuśarmā said: "So be it. May kings never have to wage war with elephants, horses, and infantry. Instead, let their enemies be scattered by the winds of wise counsel and diplomacy, seeking refuge in mountain caves."
सारांश
AI
विष्णुशर्मा ने आशीर्वाद दिया कि राजाओं को कभी हिंसक युद्ध न करना पड़े और शत्रु नीति-कौशल से ही पराजित होकर कंदराओं में शरण लें।
पदच्छेदः
AI
| विष्णुशर्मा | विष्णुशर्मन् (१.१) | Viṣṇuśarmā |
| अब्रवीत् | अब्रवीत् (√ब्रू कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | said |
| परम् | परम् | further |
| अपि | अपि | also |
| एवम् | एवम् | So |
| अस्तु | अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | be it |
| विग्रहः | विग्रह (१.१) | war |
| करितुरङ्गपत्तिभिः | करिन्–तुरङ्ग–पत्ति (३.३) | with elephants, horses, and infantry |
| नो | नो | not |
| कदापि | कदा–अपि | never |
| भवतात् | भवतात् (√भू कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | may it be |
| महीभुजाम् | मही–भुज् (√भुज्+क्विप्, ६.३) | of kings |
| नीतिमन्त्रपवनैः | नीति–मन्त्र–पवन (३.३) | by the winds of wise counsel and diplomacy |
| समाहताः | समाहत (सम्+आ√हन्+क्त, १.३) | scattered |
| संश्रयन्तु | संश्रयन्तु (सम्√श्रि कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | let them seek refuge |
| गिरिगह्वरम् | गिरि–गह्वर (२.१) | in mountain caves |
| द्विषः | द्विष् (१.३) | enemies |
छन्दः
रथोद्धता [११: रनरलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ | १९ | २० | २१ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वि | ष्णु | श | र्मा | ब्र | वी | त्प | र | म | प्ये | व | म | स्तु | वि | |||||||
| ग्र | हः | क | रि | तु | र | ङ्ग | प | त्ति | भि | र्नो | क | दा | पि | भ | व | ता | न्म | ही | भु | जाम् |
| नी | ति | म | न्त्र | प | व | नैः | स | मा | ह | ताः | ||||||||||
| सं | श्र | य | न्तु | गि | रि | ग | ह्व | रं | द्वि | षः | ||||||||||
| र | न | र | ल | ग | ||||||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.