अन्वयः
AI
नरेशे निमीलति अयम् जीवलोकः निमीलति, (तथा) रवाव् उदीयमाने सरोरुहम् इव (नरेशे) उदीयमाने (अयम् जीवलोकः) उदेति।
Summary
AI
When the king perishes, this world of living beings fades away; when he flourishes, the world prospers, just as a lotus blooms when the sun rises and closes when it sets.
सारांश
AI
राजा के नष्ट होने पर संसार मुरझा जाता है और उसके उदय होने पर सूर्य को देखकर खिलने वाले कमल की तरह विकसित होता है।
पदच्छेदः
AI
| नरेशे | नर–ईश (७.१) | When the king |
| जीवलोकः | जीव–लोक (१.१) | this world of living beings |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| निमीलति | निमीलति (नि√मील् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | fades away |
| निमीलति | निमीलति (नि√मील् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | fades away |
| उदेति | उदेति (उद्√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | it prospers |
| उदीयमाने | उदीयमान (उद्√इ+शानच्), ७.१ | when he flourishes |
| च | च | and |
| रवौ | रवि (७.१) | when the sun |
| इव | इव | like |
| सरोरुहम् | सरस्–रुह (√रुह्+क, १.१) | a lotus |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | रे | शे | जी | व | लो | को | यं |
| नि | मी | ल | ति | नि | मी | ल | ति |
| उ | दे | त्यु | दी | य | मा | ने | च |
| र | वा | वि | व | स | रो | रु | हम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.