अन्वयः
AI
दाता, क्षमी, गुण-ग्राही (च) स्वामी दुःखेन लभ्यते। (तथा) शुचिः, दक्षः, अनुरक्तः च भृत्यः अपि दुर्लभः (इति) जाने।
Summary
AI
A master who is generous, forgiving, and appreciative of merits is difficult to find. Similarly, I believe that a servant who is honest, capable, and devoted is also rare.
सारांश
AI
दानशील, क्षमावान और गुणग्राही स्वामी मिलना कठिन है, उसी प्रकार पवित्र, चतुर और निष्ठावान सेवक भी दुर्लभ होता है।
पदच्छेदः
AI
| दाता | दातृ (√दा+तृच्, १.१) | generous |
| क्षमी | क्षमिन् (१.१) | forgiving |
| गुणग्राही | गुण–ग्राहिन् (√ग्रह्+णिन्), १.१ | appreciative of merits |
| स्वामी | स्वामिन् (१.१) | a master |
| दुःखेन | दुःख (३.१) | with difficulty |
| लभ्यते | लभ्यते (√लभ् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is found |
| शुचिः | शुचि (१.१) | honest |
| दक्षः | दक्ष (१.१) | capable |
| अनुरक्तः | अनुरक्त (अनु√रञ्ज्+क्त, १.१) | devoted |
| च | च | and |
| जाने | जाने (√ज्ञा कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. एक.) | I believe |
| भृत्यः | भृत्य (√भृ+क्यप्, १.१) | a servant |
| अपि | अपि | also |
| दुर्लभः | दुर्–लभ (√लभ्+खल्), १.१ | rare |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दा | ता | क्ष | मी | गु | ण | ग्रा | ही |
| स्वा | मी | दुः | खे | न | ल | भ्य | ते |
| शु | चि | र्द | क्षो | नु | र | क्त | श्च |
| जा | ने | भृ | त्यो | पि | दु | र्ल | भः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.