अन्वयः
AI
(यत्) अकाल-सहम्, अति-अल्पम्, मूर्ख-व्यसनि-नायकम्, अगुप्तम्, भीरु-योधम् च (भवति, तत्) दुर्ग-व्यसनम् उच्यते।
Summary
AI
A fortress (*durga*) is said to be in distress when it cannot endure for long, is too small, has a foolish or addicted leader, is poorly protected, and has cowardly warriors.
सारांश
AI
जो दुर्ग समय के प्रतिकूल हो, अत्यंत छोटा हो, जिसका नेता मूर्ख या व्यसनी हो और जिसके सैनिक असुरक्षित या डरपोक हों, वह दोषपूर्ण कहलाता है।
पदच्छेदः
AI
| अकालसहम् | अकाल–सह (१.१) | unable to endure for long |
| अत्यल्पं | अत्यल्प (१.१) | very small |
| मूर्खव्यसनिनायकम् | मूर्ख–व्यसनिन्–नायक (१.१) | having a foolish or addicted leader |
| अगुप्तं | अगुप्त (अ√गुप्+क्त), १.१ | unprotected |
| भीरुयोधं | भीरु–योध (१.१) | having cowardly warriors |
| च | च | and |
| दुर्गव्यसनम् | दुर्ग–व्यसन (१.१) | distress of a fortress |
| उच्यते | उच्यते (√वच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is called |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | का | ल | स | ह | म | त्य | ल्पं |
| मू | र्ख | व्य | स | नि | ना | य | कम् |
| अ | गु | प्तं | भी | रु | यो | धं | च |
| दु | र्ग | व्य | स | न | मु | च्य | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.