येषां राज्ञा सह स्याताम् उच्चयापचयौ ध्रुवम् ।
अमात्या इति तान् राजा नावमन्येत् कदाचन ॥

अन्वयः AI राज्ञा सह येषाम् उच्चय-अपचयौ ध्रुवम् स्याताम्, राजा तान् 'अमात्याः' इति कदाचन न अवमन्येत्।
Summary AI A king should never slight those ministers (*amātyas*) whose prosperity and decline are inextricably linked with his own.
सारांश AI जिन मंत्रियों की उन्नति और अवनति राजा के साथ ही सुनिश्चित होती है, राजा को उन मंत्रियों का कभी अनादर नहीं करना चाहिए।
पदच्छेदः AI
येषांयद् (६.३) whose
राज्ञाराजन् (३.१) with the king
सहसह with
स्याताम्स्याताम् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. द्वि.) may be
उच्चयापचयौउच्चय–अपचय (१.२) rise and fall
ध्रुवम्ध्रुवम् certainly
अमात्याःअमात्य (१.३) ministers
इतिइति as
तान्तद् (२.३) them
राजाराजन् (१.१) a king
नन not
अवमन्येत्अवमन्येत् (अव√मन् कर्तरि विधिलिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) should slight
कदाचनकदाचन ever
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
ये षां रा ज्ञा स ह स्या ता
मु च्च या प च यौ ध्रु वम्
अ मा त्या इ ति ता न्रा जा
ना व म न्ये त्क दा च न
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.