अन्वयः
AI
यस्य हर्ष-क्रोधौ यतौ, शास्त्र-अर्थे तथा प्रत्ययः, नित्यम् भृत्य-अनुपेक्षा च (भवति), तस्य धरा धन-दा स्यात्।
Summary
AI
For a king whose joy and anger are restrained, who has faith in the teachings of the scriptures, and who never neglects his servants, the earth becomes a giver of wealth.
सारांश
AI
जिस राजा के हर्ष और क्रोध नियंत्रण में हैं, जो शास्त्रों में विश्वास रखता है और सेवकों की उपेक्षा नहीं करता, उसे यह पृथ्वी धन-धान्य से समृद्ध करती है।
पदच्छेदः
AI
| हर्षक्रोधौ | हर्ष–क्रोध (१.२) | joy and anger |
| यतौ | यत (√यम्+क्त, १.२) | are restrained |
| यस्य | यद् (६.१) | whose |
| शास्त्रार्थे | शास्त्र–अर्थ (७.१) | in the meaning of the scriptures |
| प्रत्ययः | प्रत्यय (१.१) | faith |
| तथा | तथा | and |
| नित्यं | नित्यम् | always |
| भृत्यानुपेक्षा | भृत्य–अनुपेक्षा (१.१) | attention to servants |
| च | च | and |
| तस्य | तद् (६.१) | his |
| स्यात् | स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | would be |
| धनदा | धनदा (१.१) | giver of wealth |
| धरा | धरा (१.१) | the earth |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ह | र्ष | क्रो | धौ | य | तौ | य | स्य |
| शा | स्त्रा | र्थे | प्र | त्य | य | स्त | था |
| नि | त्यं | भृ | त्या | नु | पे | क्षा | च |
| त | स्य | स्या | द्ध | न | दा | ध | रा |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.