अन्वयः
AI
यः येन प्रति-बद्धः स्यात्, तेन सह (एव) उदयी व्ययी (च भवेत्); सः विश्वस्तः प्राणेषु च धनेषु च नियोक्तव्यः (भवति)।
Summary
AI
One whose prosperity and decline are tied to another should be trusted and appointed to matters concerning both life and wealth.
सारांश
AI
जिस सेवक का उत्थान और पतन स्वामी के साथ जुड़ा हो, उसी विश्वसनीय व्यक्ति को प्राणों और धन से जुड़े महत्वपूर्ण कार्यों में नियुक्त करना चाहिए।
पदच्छेदः
AI
| यः | यद् (१.१) | who |
| येन | यद् (३.१) | with whom |
| प्रतिबद्धः | प्रतिबद्ध (प्रति√बन्ध्+क्त, १.१) | is connected |
| स्यात् | स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | may be |
| सह | सह | with |
| तेन | तद् (३.१) | him |
| उदयी | उदयिन् (१.१) | prosperous |
| व्ययी | व्ययिन् (१.१) | declining |
| स | तद् (१.१) | he |
| विश्वस्तः | विश्वस्त (वि√श्वस्+क्त, १.१) | trusted |
| नियोक्तव्यः | नियोक्तव्य (नि√युज्+तव्य, १.१) | should be appointed |
| प्राणेषु | प्राण (७.३) | in matters of life |
| च | च | and |
| धनेषु | धन (७.३) | in matters of wealth |
| च | च | and |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| यो | ये | न | प्र | ति | ब | द्धः | स्या |
| त्स | ह | ते | नो | द | यी | व्य | यी |
| स | वि | श्व | स्तो | नि | यो | क्त | व्यः |
| प्रा | णे | षु | च | ध | ने | षु | च |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.