अन्वयः
AI
सत्यम्, शौर्यम्, दया, त्यागः—एते नृपस्य महा-गुणाः (सन्ति); एतैः त्यक्तः मही-पालः खलु वाच्यताम् प्राप्नोति।
Summary
AI
Truthfulness, valor, compassion, and charity are the great qualities of a king. A ruler devoid of these surely incurs public censure and ill repute.
सारांश
AI
सत्य, पराक्रम, दया और दानशीलता राजा के मुख्य गुण हैं। इन गुणों से रहित राजा समाज में निश्चित रूप से निंदा और अपमान का पात्र बनता है।
पदच्छेदः
AI
| सत्यं | सत्य (१.१) | truth |
| शौर्यं | शौर्य (१.१) | valor |
| दया | दया (१.१) | compassion |
| त्यागः | त्याग (१.१) | charity |
| नृपस्य | नृप (६.१) | of a king |
| एते | एतद् (१.३) | these |
| महागुणाः | महत्–गुण (१.३) | are great qualities |
| एतैः | एतद् (३.३) | by these |
| त्यक्तः | त्यक्त (√त्यज्+क्त, १.१) | abandoned |
| महीपालः | मही–पाल (१.१) | king |
| प्राप्नोति | प्राप्नोति (प्र√आप् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | obtains |
| खलु | खलु | indeed |
| वाच्यताम् | वाच्यता (२.१) | censure |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स | त्यं | शौ | र्यं | द | या | त्या | गो |
| नृ | प | स्यै | ते | म | हा | गु | णाः |
| ए | तै | स्त्य | क्तो | म | ही | पा | लः |
| प्रा | प्नो | ति | ख | लु | वा | च्य | ताम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.