किं च् न साहसैकान्तरसानुवर्तिना
न चाप्य् उपायोपहतान्तरात्मना ।
विभूतयः शक्यम् अवाप्तुम् ऊर्जिता
नये च शौर्ये च वसन्ति सम्पदः ॥

अन्वयः AI साहस-एक-अन्तर-रस-अनुवर्तिना न च अपि उपाय-उपहत-अन्तर-आत्मना ऊर्जिताः विभूतयः अवाप्तुम् शक्यम् । सम्पदः नये च शौर्ये च वसन्ति ॥

Summary AI Great glories cannot be attained by one who solely follows reckless passion nor by one whose soul is crippled by mere schemes. Prosperity resides in both *naya* (diplomacy) and *śaurya* (valor).

सारांश AI महान विभूतियाँ न तो केवल दुस्साहस से मिलती हैं और न ही कुटिलता से; वास्तविक संपत्ति वहीं वास करती है जहाँ नीति और वीरता का मेल होता है।

पदच्छेदः AI

किम्	किम्	furthermore
च	च	and
न	न	not
साहसैकान्तरसानुवर्तिना	साहस–एक–अन्तर–रस–अनुवर्तिन् (३.१)	by one who solely follows the passion for recklessness
न	न	not
च	च	and
अपि	अपि	also
उपायोपहतान्तरात्मना	उपाय–उपहत–अन्तर–आत्मन् (३.१)	by one whose inner self is crippled by schemes
विभूतयः	विभूति (१.३)	glories
शक्यम्	शक्यम्	is possible
अवाप्तुम्	अवाप्तुम् (अव√आप्+तुमुन्)	to obtain
ऊर्जिताः	ऊर्जित (√ऊर्ज्+क्त, १.३)	great
नये	नय (७.१)	in diplomacy
च	च	and
शौर्ये	शौर्य (७.१)	in valor
च	च	and
वसन्ति	वसन्ति (√वस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	reside
सम्पदः	सम्पद् (१.३)	prosperities

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
किं	च्न	सा	ह	सै	का	न्त	र	सा	नु	व	र्ति	ना
न	चा	प्यु	पा	यो	प	ह	ता	न्त	रा	त्म	ना
वि	भू	त	यः	श	क्य	म	वा	प्तु	मू	र्जि	ता
न	ये	च	शौ	र्ये	च	व	स	न्ति	स	म्प	दः
ज			त			ज			र

Other texts to read

कादम्बरीसंग्रहः कृष्णमाचार्यः

चम्पूरामायणम् भोजः

About

Resources

Connect