अन्वयः
AI
पापम् स्त्री मृगया द्यूतम् अर्थ-दूषणम् एव च वाक्-दण्डयोः पारुष्यम् (एतानि) मही-भुजाम् व्यसनानि (सन्ति) ॥
Summary
AI
Sinful acts, obsession with women, hunting, gambling, financial corruption, and harshness in speech and punishment are the primary vices of kings.
सारांश
AI
पाप कर्म, स्त्री-आसक्ति, शिकार, जुआ, धन का दुरुपयोग, कटु वाणी और कठोर दंड देना—ये राजाओं के सात मुख्य व्यसन (दोष) माने गए हैं।
पदच्छेदः
AI
| पापम् | पाप (१.१) | sin |
| स्त्री | स्त्री (१.१) | women |
| मृगया | मृगया (१.१) | hunting |
| द्यूतम् | द्यूत (१.१) | gambling |
| अर्थदूषणम् | अर्थ–दूषण (१.१) | misuse of wealth |
| एव | एव | and |
| च | च | also |
| वाग्दण्डयोः | वाच्–दण्ड (६.२) | of speech and punishment |
| च | च | and |
| पारुष्यम् | पारुष्य (१.१) | harshness |
| व्यसनानि | व्यसन (१.३) | vices |
| महीभुजाम् | मही–भुज् (६.३) | of kings |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पा | पं | स्त्री | मृ | ग | या | द्यू | त |
| म | र्थ | दू | ष | ण | मे | व | च |
| वा | ग्द | ण्ड | यो | श्च | पा | रु | ष्यं |
| व्य | स | ना | नि | म | ही | भु | जाम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.