अन्वयः
AI
राज्यम् प्राप्तम् इति एव असाम्प्रतम् न वर्तितव्यम् । हि अविनयः श्रियम् हन्ति इव जरा उत्तमम् रूपम् ॥
Summary
AI
One should not behave improperly just because a kingdom has been obtained. Lack of discipline destroys prosperity, just as old age destroys great beauty.
सारांश
AI
राज्य मिल जाने पर कभी भी अमर्यादित आचरण नहीं करना चाहिए, क्योंकि अनुशासनहीनता वैभव को उसी तरह नष्ट कर देती है जैसे बुढ़ापा सौंदर्य को।
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| राज्यम् | राज्य (२.१) | a kingdom |
| प्राप्तम् | प्राप्त (प्र√आप्+क्त, १.१) | has been obtained |
| इति | इति | thus |
| एव | एव | just |
| वर्तितव्यम् | वर्तितव्य (√वृत्+तव्य, १.१) | should be behaved |
| असाम्प्रतम् | असाम्प्रतम् | improperly |
| श्रियम् | श्री (२.१) | prosperity |
| हि | हि | for |
| अविनयः | अविनय (१.१) | lack of discipline |
| हन्ति | हन्ति (√हन् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | destroys |
| जरा | जरा (१.१) | old age |
| रूपम् | रूप (२.१) | beauty |
| इव | इव | like |
| उत्तमम् | उत्तम (२.१) | excellent |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | रा | ज्यं | प्रा | प्त | मि | त्ये | व |
| व | र्ति | त | व्य | म | सा | म्प्र | तम् |
| श्रि | यं | ह्य | वि | न | यो | ह | न्ति |
| ज | रा | रू | प | मि | वो | त्त | मम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.