अन्वयः
AI
(महीपालः) प्रमत्तम् भोजन-व्यग्रम् व्याधि-दुर्भिक्ष-पीडितम् असंस्थितम् अभूयिष्ठम् वृष्टि-वात-समाकुलम् (परसैन्यं विघातयेत्) ॥
Summary
AI
A king should strike the enemy when they are negligent, preoccupied with eating, suffering from disease or famine, unorganized, small in number, or troubled by rain and wind.
सारांश
AI
असावधान, भोजन में व्यस्त, रोग या अकाल से पीड़ित, असंगठित, अल्प संख्यक या प्रतिकूल मौसम से घिरी शत्रु सेना शीघ्र ही विनाश के योग्य होती है।
पदच्छेदः
AI
| प्रमत्तम् | प्रमत्त (प्र√मद्+क्त, २.१) | negligent |
| भोजनव्यग्रम् | भोजन–व्यग्र (२.१) | preoccupied with eating |
| व्याधिदुर्भिक्षपीडितम् | व्याधि–दुर्भिक्ष–पीडित (२.१) | suffering from disease and famine |
| असंस्थितम् | असंस्थित (२.१) | unorganized |
| अभूयिष्ठम् | अभूयिष्ठ (२.१) | small in number |
| वृष्टिवातसमाकुलम् | वृष्टि–वात–समाकुल (२.१) | troubled by rain and wind |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | म | त्तं | भो | ज | न | व्य | ग्रं |
| व्या | धि | दु | र्भि | क्ष | पी | डि | तम् |
| अ | सं | स्थि | त | म | भू | यि | ष्ठं |
| वृ | ष्टि | वा | त | स | मा | कु | लम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.