अन्वयः
AI
(महीपालः) दीर्घ-वर्त्म-परिश्रान्तम् नदी-अद्रि-वन-सङ्कुलम् घोर-अग्नि-भय-सन्त्रस्तम् तथा क्षुत्-पिपासा-अर्दितम् (परसैन्यं विघातयेत्) ॥
Summary
AI
A ruler should destroy the enemy's army when it is exhausted by long marches, hindered by rivers, mountains, or forests, terrified by fire, or afflicted by hunger and thirst.
सारांश
AI
लंबी यात्रा से थकी, दुर्गम भौगोलिक क्षेत्रों में फंसी, अग्नि के भय से त्रस्त और भूख-प्यास से व्याकुल शत्रु सेना पर प्रहार करना उचित है।
पदच्छेदः
AI
| दीर्घवर्त्मपरिश्रान्तम् | दीर्घ–वर्त्मन्–परिश्रान्त (२.१) | exhausted by a long march |
| नद्यद्रिवनसङ्कुलम् | नदी–अद्रि–वन–सङ्कुल (२.१) | hindered by rivers, mountains, and forests |
| घोराग्निभयसन्त्रस्तम् | घोर–अग्नि–भय–सन्त्रस्त (२.१) | terrified by the fear of a terrible fire |
| क्षुत्पिपासार्दितम् | क्षुत्–पिपासा–अर्दित (२.१) | afflicted by hunger and thirst |
| तथा | तथा | and so |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दी | र्घ | व | र्त्म | प | रि | श्रा | न्तं |
| न | द्य | द्रि | व | न | स | ङ्कु | लम् |
| घो | रा | ग्नि | भ | य | स | न्त्र | स्तं |
| क्षु | त्पि | पा | सा | र्दि | तं | त | था |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.