नियुक्तः क्षत्रियो द्रव्ये खड्गं दर्शयते ध्रुवम् ।
सर्वस्वं ग्रसते बन्धुराक्रम्य ज्ञातिभावतः ॥

अन्वयः AI द्रव्ये नियुक्तः क्षत्रियः ध्रुवम् खड्गम् दर्शयते । बन्धुः ज्ञाति-भावतः आक्रम्य सर्वस्वम् ग्रसते ॥
Summary AI A *Kṣatriya* appointed over wealth will surely display his sword to keep it. A relative, seizing everything under the guise of kinship, swallows up all possessions.
सारांश AI धन के कार्य में नियुक्त क्षत्रिय बल (तलवार) दिखाता है और संबंधी तो रिश्तेदारी का अनुचित लाभ उठाकर राजा का सारा धन हड़प लेता है।
पदच्छेदः AI
नियुक्तःनियुक्त (नि√युज्+क्त, १.१) appointed
क्षत्रियःक्षत्रिय (१.१) a Kshatriya
द्रव्येद्रव्य (७.१) over wealth
खड्गंखड्ग (२.१) sword
दर्शयतेदर्शयते (√दृश् +णिच् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) displays
ध्रुवम्ध्रुवम् surely
सर्वस्वंसर्वस्व (२.१) all possessions
ग्रसतेग्रसते (√ग्रस् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) swallows up
बन्धुःबन्धु (१.१) a relative
आक्रम्यआक्रम्य (आ√क्रम्+ल्यप्) having seized
ज्ञातिभावतःज्ञातिभावतस् under the guise of kinship
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
नि यु क्तः क्ष त्रि यो द्र व्ये
ख ड्गं द र्श य ते ध्रु वम्
स र्व स्वं ग्र स ते ब न्धु
रा क्र म्य ज्ञा ति भा व तः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.