अतिव्ययोनपेक्षा च तथार्जनम् अधर्मतः ।
मोषणं दूरसंस्थानां कोषव्यसनम् उच्यते ॥

अन्वयः AI अति-व्ययः अनपेक्षा च तथा अधर्मतः अर्जनम्, दूर-संस्थानां मोषणम् (इति एतत्) कोष-व्यसनम् उच्यते ॥
Summary AI Excessive expenditure, lack of supervision, acquisition through unrighteous means, and the embezzlement by those stationed far away are called the vices of the treasury.
सारांश AI अत्यधिक खर्च, आय की चिंता न करना, अधर्म से धन का संग्रह और दूरस्थ अधिकारियों द्वारा धन का गबन—ये राजकोष के नाश के कारण हैं।
पदच्छेदः AI
अतिव्ययःअति–व्यय (१.१) excessive expenditure
अनपेक्षाअनपेक्षा (१.१) lack of supervision
चच and
तथातथा and
अर्जनम्अर्जन (१.१) acquisition
अधर्मतःअधर्मतस् through unrighteous means
मोषणंमोषण (१.१) embezzlement
दूरसंस्थानांदूर–संस्थान (६.३) by those stationed far away
कोषव्यसनम्कोष–व्यसन (१.१) the vices of the treasury
उच्यतेउच्यते (√वच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is called
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
अ ति व्य यो न पे क्षा च
त था र्ज न म ध र्म तः
मो ष णं दू र सं स्था नां
को ष व्य स न मु च्य ते
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.