धनेन किं यो न ददाति नाश्नुते
बलेन किं यश्च रिपून् न बाधते ।
श्रुतेन किं यो न च धर्मम् आचरेत्
किम् आत्मना यो न जितेन्द्रियो भवेत् ॥

अन्वयः AI यः न ददाति न अश्नुते (तस्य) धनेन किम् (प्रयोजनम्) । यः च रिपून् न बाधते (तस्य) बलेन किम् । यः च धर्मम् न आचरेत् (तस्य) श्रुतेन किम् । यः जितेन्द्रियः न भवेत् (तस्य) आत्मना किम् ॥

Summary AI What is the use of wealth for one who neither gives nor enjoys it? What is the use of strength for one who does not thwart enemies? What is the use of learning for one who does not practice dharma? And what is the use of the self for one who has no control over the senses?

सारांश AI उस धन, शक्ति, शास्त्र-ज्ञान और आत्मा का कोई लाभ नहीं जो क्रमशः दान, शत्रु-दमन, धर्माचरण और इंद्रिय-संयम के काम न आए।

पदच्छेदः AI

धनेन	धन (३.१)	with wealth
किम्	किम्	what (is the use)
यः	यद् (१.१)	one who
न	न	not
ददाति	ददाति (√दा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	gives
न	न	nor
अश्नुते	अश्नुते (√अश् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	enjoys
बलेन	बल (३.१)	with strength
किम्	किम्	what (is the use)
यः	यद् (१.१)	one who
च	च	and
रिपून्	रिपु (२.३)	enemies
न	न	not
बाधते	बाधते (√बाध् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	thwarts
श्रुतेन	श्रुत (३.१)	with learning
किम्	किम्	what (is the use)
यः	यद् (१.१)	one who
न	न	not
च	च	and
धर्मम्	धर्म (२.१)	dharma
आचरेत्	आचरेत् (आ√चर् कर्तरि लिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	practices
किम्	किम्	what (is the use)
आत्मना	आत्मन् (३.१)	with the self
यः	यद् (१.१)	one who
न	न	not
जितेन्द्रियः	जित (√जि+क्त)–इन्द्रिय (१.१)	one who has control over the senses
भवेत्	भवेत् (√भू कर्तरि लिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
ध	ने	न	किं	यो	न	द	दा	ति	ना	श्नु	ते
ब	ले	न	किं	य	श्च	रि	पू	न्न	बा	ध	ते
श्रु	ते	न	किं	यो	न	च	ध	र्म	मा	च	रे
त्कि	मा	त्म	ना	यो	न	जि	ते	न्द्रि	यो	भ	वेत्
ज			त			ज			र

Other texts to read

पञ्चतन्त्रम् विष्णुशर्मा

चम्पूरामायणम् भोजः

About

Resources

Connect