अन्वयः
AI
अलब्धम् च एव लिप्सेत लब्धम् प्रयत्नतः रक्षेत् । रक्षितम् च एव वर्धयेत् वृद्धम् पात्रेषु निक्षिपेत् ॥
Summary
AI
One should seek to acquire what is unobtained, protect what is acquired with effort, increase what is protected, and bestow what is increased upon worthy recipients.
सारांश
AI
जो प्राप्त न हो उसे पाने का यत्न करें, प्राप्त की रक्षा करें, रक्षित को बढ़ाएं और बढ़े हुए धन को सत्पात्रों को दान करें।
पदच्छेदः
AI
| अलब्धम् | अ–लब्ध (√लभ्+क्त, २.१) | what is unobtained |
| च | च | and |
| एव | एव | indeed |
| लिप्सेत | लिप्सेत (√लभ् +सन् कर्तरि लिङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | one should seek to acquire |
| लब्धम् | लब्ध (√लभ्+क्त, २.१) | what is acquired |
| रक्षेत् | रक्षेत् (√रक्ष् कर्तरि लिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | one should protect |
| प्रयत्नतः | प्रयत्नतस् | with effort |
| रक्षितम् | रक्षित (√रक्ष्+क्त, २.१) | what is protected |
| वर्धयेत् | वर्धयेत् (√वृध् +णिच् कर्तरि लिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | one should increase |
| च | च | and |
| एव | एव | indeed |
| वृद्धम् | वृद्ध (√वृध्+क्त, २.१) | what is increased |
| पात्रेषु | पात्र (७.३) | upon worthy recipients |
| निक्षिपेत् | निक्षिपेत् (नि√क्षिप् कर्तरि लिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | one should bestow |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | ल | ब्धं | चै | व | लि | प्से | त |
| ल | ब्धं | र | क्षे | त्प्र | य | त्न | तः |
| र | क्षि | तं | व | र्ध | ये | च्चै | व |
| वृ | द्धं | पा | त्रे | षु | नि | क्षि | पेत् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.