अन्यच्च तृणानि नोन्मूलयति प्रभञ्जनो
मृदूनि नीचैः प्रणलानि सर्वतः ।
समुच्छ्रितान् एव तरून् प्रबाधते
महान्महत्य् एव करोति विक्रमम् ॥
अन्यच्च तृणानि नोन्मूलयति प्रभञ्जनो
मृदूनि नीचैः प्रणलानि सर्वतः ।
समुच्छ्रितान् एव तरून् प्रबाधते
महान्महत्य् एव करोति विक्रमम् ॥
मृदूनि नीचैः प्रणलानि सर्वतः ।
समुच्छ्रितान् एव तरून् प्रबाधते
महान्महत्य् एव करोति विक्रमम् ॥
अन्वयः
AI
अन्यत् च, प्रभञ्जनः नीचैः प्रणलानि मृदूनि तृणानि सर्वतः न उन्मूलयति । (सः) समुच्छ्रितान् तरून् एव प्रबाधते । महान् महति एव विक्रमम् करोति ॥
Summary
AI
Furthermore, a hurricane does not uproot the soft grasses that bend low everywhere; it strikes only at the lofty trees. A great being exercises his prowess only against those who are equally great.
सारांश
AI
प्रचंड वायु कोमल घास को नहीं उखाड़ती, बल्कि विशाल वृक्षों को ही नष्ट करती है। महान पुरुष केवल महान प्रतिद्वंद्वियों पर ही अपना पराक्रम दिखाते हैं।
पदच्छेदः
AI
| अन्यत् | अन्यत् | furthermore |
| च | च | and |
| तृणानि | तृण (२.३) | grasses |
| न | न | not |
| उन्मूलयति | उन्मूलयति (उद्√मूल् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | uproots |
| प्रभञ्जनः | प्रभञ्जन (१.१) | a hurricane |
| मृदूनि | मृदु (२.३) | soft |
| नीचैः | नीचैस् | low |
| प्रणतानि | प्रणत (प्र√नम्+क्त, २.३) | bending |
| सर्वतः | सर्वतस् | everywhere |
| समुच्छ्रितान् | समुच्छ्रित (सम्+उद्√श्रि+क्त, २.३) | lofty |
| एव | एव | only |
| तरून् | तरु (२.३) | trees |
| प्रबाधते | प्रबाधते (प्र√बाध् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | strikes |
| महान् | महत् (१.१) | a great being |
| महति | महत् (७.१) | against a great one |
| एव | एव | only |
| करोति | करोति (√कृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | exercises |
| विक्रमम् | विक्रम (२.१) | prowess |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | न्य | च्च | तृ | णा | नि | नो | न्मू | ल | य | ति | प्र | भ | ञ्ज | नो |
| मृ | दू | नि | नी | चैः | प्र | ण | ला | नि | स | र्व | तः | |||
| स | मु | च्छ्रि | ता | ने | व | त | रू | न्प्र | बा | ध | ते | |||
| म | हा | न्म | ह | त्ये | व | क | रो | ति | वि | क्र | मम् | |||
| ज | त | ज | र | |||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.