अन्वयः
AI
केशवः शपमानाय चेदि-भू-भुजे प्रति-वाचम् न अदत्त । हि केसरी घन-ध्वनिम् अनुहुङ्कुरुते, गोमायु-रुतानि न ॥
Summary
AI
*Keśava* did not deign to reply to the insulting King of *Cedi*. A lion responds with a roar only to the thunder of clouds, not to the howling of jackals.
सारांश
AI
श्री कृष्ण ने गाली देने वाले शिशुपाल को कोई उत्तर नहीं दिया; जैसे सिंह गीदड़ों के शोर पर ध्यान न देकर केवल बादलों की गर्जना सुनकर ही दहाड़ता है।
पदच्छेदः
AI
| प्रतिवाचम् | प्रतिवाच् (२.१) | a reply |
| अदत्त | अदत्त (√दा कर्तरि लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | did not give |
| केशवः | केशव (१.१) | Keshava (Krishna) |
| शपमानाय | शपमान (√शप्+शानच्, ४.१) | to the one who was insulting |
| न | न | not |
| चेदिभूभुजे | चेदि–भू–भुज् (√भुज्), ४.१ | to the king of Cedi |
| अनुहुङ्कुरुते | अनुहुङ्कुरुते (अनु+हुम्√कृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | roars in response |
| घनध्वनिम् | घन–ध्वनि (२.१) | the sound of clouds (thunder) |
| न | न | not |
| हि | हि | indeed |
| गोमायुरुतानि | गोमायु–रुत (२.३) | the howlings of jackals |
| केसरी | केसरिन् (१.१) | a lion |
छन्दः
वियोगिनी []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | ति | वा | च | म | द | त्त | के | श | वः | |
| श | प | मा | ना | य | न | चे | दि | भू | भु | जे |
| अ | नु | हु | ङ्कु | रु | ते | घ | न | ध्व | निं | |
| न | हि | गो | मा | यु | रु | ता | नि | के | स | री |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.