जनं जनपदा नित्यम् अर्चयन्ति नृपार्चितम् ।
नृपेणावमतो यस्तु स सर्वैरवमन्यते ॥

अन्वयः AI जनपदाः नृप-अर्चितम् जनम् नित्यम् अर्चयन्ति यः तु नृपेण अवमतः सः सर्वैः अवमन्यते ।
Summary AI People in the countryside always honor those honored by the king, while anyone disrespected by the king is held in contempt by everyone.
सारांश AI जिस व्यक्ति का राजा द्वारा सम्मान किया जाता है, जनता भी उसी का आदर करती है, और राजा द्वारा अपमानित व्यक्ति को सब तुच्छ समझते हैं।
पदच्छेदः AI
जनपदाःजनपद (१.३) People in the countryside
नृप-अर्चितम्नृप–अर्चित (√अर्च+क्त), २.१ honored by the king
जनम्जन (२.१) the person
नित्यम्नित्यम् always
अर्चयन्तिअर्चयन्ति (√अर्च +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) honor
यःयद् (१.१) who
तुतु while
नृपेणनृप (३.१) by the king
अवमतःअवमत (अव√मन्+क्त, १.१) disrespected
सःतद् (१.१) he
सर्वैःसर्व (३.३) by everyone
अवमन्यतेअवमन्यते (अव√मन् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is held in contempt
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
ज नं ज न प दा नि त्य
म र्च य न्ति नृ पा र्चि तम्
नृ पे णा व म तो य स्तु
स स र्वै र व म न्य ते
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.