अन्वयः
AI
भृत्याः च आभरणानि च स्थाने एव नियोज्यन्ते (यतः) चूडामणिः पादे न (कृतः) नूपुरम् शिरसा न कृतम् ।
Summary
AI
Servants and ornaments should only be placed in their proper positions. A crest jewel is never worn on the foot, nor is an anklet placed upon the head.
सारांश
AI
सेवक और आभूषण अपने सही स्थान पर ही अच्छे लगते हैं; सिर की मणि को पैर में और नूपुर को सिर पर नहीं पहना जाता।
पदच्छेदः
AI
| भृत्याः | भृत्य (√भृ+क्यप्, १.३) | Servants |
| च | च | and |
| आभरणानि | आभरण (१.३) | ornaments |
| च | च | and |
| स्थाने | स्थान (७.१) | in their proper positions |
| एव | एव | only |
| नियोज्यन्ते | नियोज्यन्ते (नि√युज् +णिच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.) | are placed |
| चूडामणिः | चूडामणि (१.१) | A crest jewel |
| पादे | पाद (७.१) | on the foot |
| न | न | not |
| नूपुरम् | नूपुर (१.१) | an anklet |
| शिरसा | शिरस् (३.१) | upon the head |
| न | न | not |
| कृतम् | कृत (√कृ+क्त, १.१) | is placed |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्था | न | ए | व | नि | ज्यो | ज्य | न्ते |
| भृ | त्या | श्चा | भ | र | णा | नि | च |
| न | हि | चू | डा | म | णिः | पा | दे |
| नू | पु | रं | शि | र | सा | कृ | तम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.